Een frisse start van 2026
Buiten huilt de wind om ’t huis
Maar de kachel staat te snorren op vier
D’r hangt een lapje voor de brievenbus
En in de tochtigste kieren zit papier
Zo begint een bekende hit van Gerard Cox uit 1972. Het is een Nederlandse vertaling van Gilbert O’Sullivan’s ‘Alone Again (Naturally)’. De tekst, met de iconische zin ‘toen was geluk heel gewoon’, werd geschreven door Kees van Kooten en Wim de Bie voor hun programma Hadimassa. Het nummer werd een succes voor Cox, die er later ook mee optrad in een gelijknamige televisieserie geïnspireerd door dit sentiment.
Dat klinkt als muziek in de oren?
Het is begrijpelijk waarom wij deze hit de afgelopen weken bij ons in huis opkwam. De wind huilde om het huis, wij hebben kranten gestoken in de tochtigste kieren en gordijnen opgehangen om een tochtportaal te creëren. Diep in het geheugen was de tekst weggestopt maar net als met geuren die diepe herinneringen naar boven kunnen halen blijken weersomstandigheden dat ook te kunnen doen.
Bij ons in huis was het behaaglijk warm en hebben met familie en vrienden genoeglijke dagen gehad. Ik hoop dat dat in uw geval ook zo is. Heeft u ook feeërieke plaatjes kunnen maken van uw monument? Inmiddels is het nieuwe jaar van start gegaan en zetten wij ons nogmaals schrap want ‘als de dagen lengen gaat de winter strengen’.
De kille realiteit
Er is een reden dat het liedje niet uit mijn hoofd is weg te slaan. Het is de aankondiging dat monumenteigenaren bij verkoop een energielabel moeten aanleveren terwijl wij daar eerder van uitgezonderd waren. Telkens zie ik in huis de kranten gestoken in tochtige kieren, ik zie de gordijnen die we hebben opgehangen, ik draai de radiatorknoppen dicht in de kamers waar de komende weken niet verwarmd zal worden. Telkens word ik eraan herinnerd dat het huis dat ik bewoon heel bijzonder is maar technisch gezien in de jaren veertig is blijven hangen.
Het is precies die sfeer en dat patina die de bezoekers aan ons huis zo charmeert. Het is de wetgever die mij opdraagt om die ‘staat’ in stand te houden. Daarom word ik opstandig wanneer ik door diezelfde wetgever zou worden gedwongen om het monument technisch aan te passen aan de tegenwoordige maatstaven. Lang niet alles dat kan mag. Denk aan oud glas, ondiepe sponningen, monumentale deuren etcetera. Lang niet alles dat kan hoeft. Heel veel eigenaren van monumenten weten de energiebehoefte te beperken door selectief te verwarmen, net als in 1948 toen moeder riep ‘Doe je de deur dicht?!’.
Het is maar een certificaat en bij verkoop wil ik met trots het label G laten zien. Tegelijkertijd zal ik transparant zijn over de modale energielasten die bij een passende bewoning van ons monument zijn vereist. Onrecht voel ik wanneer het touw strakker zou worden aangetrokken omdat ik moet gaan voldoen aan label ‘X’ en daarvoor delen van het erfgoed moet slopen, verstoren of ontsieren. Het wordt mij domweg door de omgevingswet verboden. Het energielabel zal voor monumenten op maat moeten worden ingericht.
Samen staan we sterk
Het bestuur van de vereniging zal zich inzetten om de rechten en plichten van eigenaar-bewoners van monumenten in balans te houden. Er zijn meerdere schadelijke invloeden van buitenaf en we proberen die zoveel als mogelijk te beperken. Van de ontwikkelingen houden we u op de hoogte.
Wij wensen u een monumentaal jaar!
Namens het bestuur BEWOOND^BEWAARD,
Rudi Westendorp- voorzitter